Separatory

Kategoria separatorów ułatwia dobór elementu, który chroni instalację grzewczą przed powietrzem, osadem i opiłkami metalu. W praktyce oznacza to stabilniejszą pracę pomp, mniejsze ryzyko blokowania zaworów i czystszy wymiennik. Przy większej liczbie wariantów znaczenie mają już nie nazwy handlowe, lecz typ obiegu, średnica przyłączy i rodzaj zanieczyszczeń.

Zastosowanie separatorów w instalacjach grzewczych

Separatory pracują tam, gdzie w układzie stale krąży medium i znajdują się elementy wrażliwe na zabrudzenia lub pęcherze powietrza. W instalacjach z kotłem, pompą ciepła, ogrzewaniem podłogowym albo rozbudowaną armaturą szybciej widać efekt prawidłowego montażu. Dobór zaczyna się więc od miejsca pracy separatora, a nie od samego producenta.

Separatory do instalacji CO i obiegów z pompą

Separatory do instalacji CO najczęściej montuje się w obiegach zamkniętych, gdzie woda przenosi drobiny korozji, szlam i gaz wydzielający się podczas pracy układu. W instalacji stalowej zwykle lepiej sprawdzają się wersje z wkładem magnetycznym, bo wyłapują magnetyt, czyli czarny osad powstający z elementów ferromagnetycznych. W obiegu z pompą ciepła lub kotłem kondensacyjnym urządzenie ogranicza odkładanie się zanieczyszczeń przed wymiennikiem i stabilizuje przepływ.

Separatory do rurociągów o większym przepływie

Separatory magnetyczne do rurociągów dobiera się pod konkretny przepływ i średnicę magistrali, bo zbyt mały korpus zwiększa opory, a zbyt duży może nie działać z pełną skutecznością. W domowych instalacjach często pojawiają się przyłącza DN20, DN25 i DN32, gdzie DN oznacza średnicę nominalną, lecz sama średnica rury nie wystarcza. Liczy się też wydajność obiegu, podawana zwykle w m³/h, oraz sposób montażu: pionowy lub poziomy.

Różnice między separatorami magnetycznymi, zanieczyszczeń i powietrza

Rodzaj separatora powinien odpowiadać temu, co faktycznie krąży w instalacji. Inaczej dobiera się element do wychwytywania opiłków, inaczej do usuwania mikropęcherzy, czyli drobnych pęcherzyków gazu, a jeszcze inaczej do obiegu z mieszaniną osadu i powietrza. Trafny wybór zmniejsza potrzebę serwisowania i skraca czas odpowietrzania po napełnieniu układu.

W praktyce najczęściej wybiera się:

• separatory magnetyczne tam, gdzie w obiegu występują opiłki żelaza i magnetyt z rur lub grzejników stalowych,
• separatory zanieczyszczeń tam, gdzie trzeba oddzielić cząstki stałe bez stosowania filtra siatkowego o dużym spadku ciśnienia, czyli dużym oporze przepływu,
• separatory powietrza tam, gdzie w układzie pojawiają się mikropęcherze, występują szumy na rozdzielaczach albo przepływ przestaje być równomierny.

Połączenie funkcji bywa praktyczne przy modernizacji starszych układów. W nowej instalacji częściej dobiera się separator do jednego dominującego zadania, żeby nie przewymiarować armatury i zachować łatwy serwis.

Parametry, które rozstrzygają dobór

Parametry techniczne przesądzają o tym, czy separator będzie pracował skutecznie i bez dławienia obiegu. Korpus powinien być zgodny z materiałem instalacji, a przyłącza powinny odpowiadać układowi rur i sposobowi montażu. Znaczenie ma również możliwość czyszczenia bez rozbierania całego odcinka.

Przy porównaniu kart produktowych sprawdza się przede wszystkim:

• średnicę przyłączy i nominalny przepływ, bo dopiero te dane pokazują zgodność z obiegiem,
• ciśnienie robocze, temperaturę medium i klasę PN, czyli oznaczenie dopuszczalnego ciśnienia,
• kierunek przepływu i pozycję montażu, bo część modeli wymaga konkretnego ustawienia korpusu,
• sposób opróżniania i dostęp do wkładu, bo regularne czyszczenie decyduje o skuteczności po kilku sezonach.

Filtr producenta oraz szybki podgląd ułatwiają zawężenie wyboru, gdy porównuje się rozwiązania marek Afriso, Ferro, Flamco i SYR. Przy zakupach firmowych porównanie upraszcza też równoczesny podgląd cen netto i brutto. Sensowne zestawienie zaczyna się jednak od parametrów pracy, a nie od samej nazwy serii.

Kiedy montaż separatora przynosi największy efekt

Separator daje najszybszy efekt przy uruchamianiu nowej instalacji, po wymianie źródła ciepła oraz przy modernizacji starszego obiegu z widocznym osadem. Separator zanieczyszczeń lub wersję magnetyczną najczęściej montuje się na powrocie przed kotłem albo pompą ciepła. Separator powietrza zwykle montuje się na zasilaniu, w punkcie, w którym mikropęcherze łatwo oddzielają się od medium.

Dobrze dobrany separator usprawnia pracę całego układu, a nie tylko jednego odcinka rurociągu. W tej kategorii najważniejsze pozostają typ zanieczyszczeń, miejsce montażu, przepływ i średnica przyłączy. Taki zestaw danych wystarcza, by szybko odrzucić nieodpowiednie warianty i wybrać separator zgodny z instalacją.